Septuaginta · texto en griego y traducción al español · traducción hecha directamente del griego para esta edición
1Τᾶς φίλος ἐρεῖ Ἐφιλίασα αὐτῷ κἀγώ ἀλλʼ ἔστιν φίλος ὀνόματι μόνον φίλος.Todo amigo dirá: «También yo soy su amigo»; pero hay amigo que sólo de nombre es amigo.
2οὐχὶ λύπη ἔνι ἕως θανάτου (2)ἔταῖρος καὶ φίλος τρεπόμενος εἰς ἔχθραν;¿No es una tristeza que dura hasta la muerte ⁽²⁾ el compañero y amigo que se vuelve enemigo?
3πονηρὸν ἐνθύμημα, πόθεν ἐνεκυλίσθης καλύψαι τὴν ξηρὰν ἐν δολιότητι¡Oh mala inclinación! ¿De dónde saliste rodando para cubrir de engaño la tierra seca?
4ἑταῖρος φίλου ἐν εὐφροσύνῃ ἥδεται, καὶ ἐν καιρῷ θλίψεως ἔσται ἀπέναντι·El compañero se regocija con el amigo en la alegría, y en el tiempo de la aflicción estará en contra.
5ἑταῖρος φίλῳ συνπονεῖ χάριν γαστρός, ἔναντι πολέμου λήμψεται ἀσπίδα.El compañero se afana con el amigo por causa del vientre; ante la guerra tomará el escudo.
6μὴ ἐπιλάθῃ φίλου ἐν τῆ ψυχῇ σου. καὶ μὴ ἀμνημονήσῃς αὐτοῦ ἐν χρήμασίν σου.No te olvides del amigo en tu alma, y no dejes de acordarte de él en tus riquezas.
7πᾶς σύμβουλος ἐξαίρει βουλήν, ἀλλʼ ἔστιν συμβουλεύων εἰς αὐτόν.Todo consejero ensalza su consejo, pero hay quien aconseja en provecho propio.
8ἀπὸ συμβούλου φύλαξον τὴν ψυχήν σου, καὶ γνῶθι πρότερον τίς αὐτοῦ χρεία· καὶ γὰρ αὐτὸς ἑαυτῷ βουλεύσεται, (10)μή ποτε βάλῃ ἐπὶ σοὶ κλῆρον,Guarda tu alma del consejero, y conoce primero qué necesidad tiene, porque también él aconsejará para sí mismo, ⁽¹⁰⁾ no sea que eche sobre ti la suerte
9καὶ εἴπῃ σοι (11)Καλὴ ἡ ὁδός σου, καὶ στήσεται ἐξ ἐναντίας ἰδεῖν τὸ συμβησόμενόν σοι.y te diga: ⁽¹¹⁾ «Bueno es tu camino», y se ponga enfrente para ver lo que te sucede.
10μὴ βουλεύου μετὰ τοῦ ὑποβλεπομένου σε καὶ ἀπὸ τῶν ζηλούντων σε κρύψον βουλήνNo consultes con el que te mira con recelo, y a los que te envidian oculta tu consejo;
11¹¹μετὰ γυναικὸς τῆς ἀντιζήλου αὐτῆς καὶ μετὰ δειλοῦ περὶ πολέμου καὶ μετὰ ἐμπόρου περὶ μεταβολίας καὶ μετὰ ἀγοράζοντος περὶ πράσεως, μετὰ βασκάνου περὶ εὐχαριστίας καὶ μετὰ ἀνελεήμονος περὶ χρηστοηθείας, μετὰ ὀκνηροῦ περὶ παντὸς ἔργου καὶ μετὰ μισθίου ἀφεστίου περὶ συντελείας, οἰκέτῃ ἀργῷ περὶ πολλῆς ἐργασίας. μὴ ἔπεχε ἐπὶ τούτοις περὶ πάσης συμβουλίας¹¹ni con una mujer acerca de su rival, ni con un cobarde acerca de la guerra, ni con un mercader acerca del negocio, ni con un comprador acerca de la venta, ni con un envidioso acerca de la gratitud, ni con un despiadado acerca de la bondad, ni con un perezoso acerca de cualquier trabajo, ni con un jornalero sin hogar acerca de acabar la obra, ni con un siervo ocioso acerca de mucho trabajo: no te apoyes en éstos para ningún consejo.
12ἀλλ ἡ μετὰ ἀνδρὸς εὐσεβοῦς ἐνδελέχιζε, ὃν ἂν ἐπιγνῷς συντηροῦντα ἐντολάς, (16)ὅς ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ κατὰ τὴν ψυχήν σου. καὶ ἐὰν πταίσῃς συναλγήσει σοι.Antes bien, trata asiduamente con el hombre piadoso, al que sepas que guarda los mandamientos, ⁽¹⁶⁾ que en su alma es conforme a tu alma, y que, si tropiezas, se dolerá contigo.
13καὶ βουλὴν καρδίας στῆσον, οὐ γάρ ἐστίν σοι πιστότερος αὐτῆς·Y afirma el consejo de tu corazón, porque no hay para ti nadie más fiel que él;
14ψυχὴ γὰρ ἀνδρὸς ἀπαγγέλλειν ἐνίοτε εἴωθεν ἤ ἑπτὰ σκοποὶ ἐπὶ μετεώρου καθήμενοι ἐπὶ σκοπῆς.porque el alma del hombre suele a veces avisar más que siete centinelas sentados en lo alto de una atalaya.
15καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις δεήθητι Ὑψίστου ἴνα εὐθύνῃ ἐν ἀληθείᾳ τὴν ὁδόν σουY sobre todo esto, suplica al Altísimo que enderece tu camino en la verdad.
16ἀρχὴ παντὸς ἔργου λόγος. καὶ πρὸ πάσης πράξεως βουλή.Principio de toda obra es la palabra, y antes de toda acción, el consejo.
17ἴχνος ἀλλοιώσεως καρδίᾳ·La huella de la mudanza está en el corazón:
18τέσσερα μέρη ἀνατέλλει, ἀγαθὸν καὶ κακόν, ζωὴ καὶ θάνατος. καὶ κυριεύουσα ἐνδελεχῶς αὐτῶν γλῶσσά ἐστιν.cuatro partes brotan de él: el bien y el mal, la vida y la muerte; y la que continuamente las domina es la lengua.
19ἔστιν ἀνὴρ πανοῖργος καὶ πολλῶν παιδευτής, καὶ τῆ ἰδίᾳ ψυχῇ ἐστιν ἄχρηστοςHay hombre astuto que es maestro de muchos, y para su propia alma es inútil.
20ἔστιν σοφιζόμενος ἐν λόγοις μισητός. οὗτος πάσης τροφῆς καθυστερήσει·Hay quien se hace el sabio en palabras y es aborrecido; éste quedará privado de todo alimento;
21οὐ γὰρ ἐδόθη αὐτῷ παρὰ Κυρίου χάρς, ὅτι πάσης σοφίας ἐστερήθη.porque no le fue dada gracia de parte del Señor, pues de toda sabiduría fue despojado.
22ατιν σοφὸς τῇ ἰδίᾳ ψυχῇ. καὶ οἵ καρποὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ ἐπὶ στόματος πιστοί.Hay quien es sabio para su propia alma, y los frutos de su inteligencia son fieles en su boca.
23ἀνὴρ σοφὸς τὸν ἑαυτοῦ λαὸν παιδεύσει, καὶ οἵ καρποὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ πιστοί.El hombre sabio instruirá a su propio pueblo, y los frutos de su inteligencia son fieles.
24ἀνὴρ σοφὸς πλησθήσεται εὐλογίας, καὶ μακαριοῦσιν αὐτὸν πάντες οἱ ὁρῶντες.El hombre sabio será colmado de bendición, y lo llamarán dichoso todos los que lo vean.
25ζωὴ ἀνδρὸς ἐν ἀριθμῷ ἡμερῶν. καὶ αἱ ἡμέραι τοῦ Ἰσραὴλ ἀναρίθμητοι.La vida del hombre está en número de días, pero los días de Israel son innumerables.
26ὁ σοφὸς ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ κληρονομήσει πίστιν, καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα.El sabio heredará la confianza en su pueblo, y su nombre vivirá para siempre.
27τέκνον, ἐν τῇ ζωῇ σου πείρασον τὴν ψυχὴν σου, καὶ δὲ τί πονηρὸν αὐτῇ, καὶ μὴ δῷς αὐτῇ·Hijo, en tu vida pon a prueba tu alma, y mira qué le es malo, y no se lo des;
28σὺ γὰρ πάντα πᾶσιν συμφέρει, καὶ οὐ πᾶσα ψυχὴ ἐν παντὶ εὐδοκεῖporque no todo conviene a todos, ni toda alma se complace en todo.
29μὴ ἀπληστεύου ἐν πάσῃ τρυφῇ, καὶ μὴ ἐκχυθῇς ἐπὶ ἐδεσμάτων·No seas insaciable en toda delicia, y no te derrames sobre los manjares;
30ἐν πολλοῖς γὰρ βρώμασιν ἔσται πόνος, καὶ ἡ ἀπληστία ἐγγιεῖ ἕως χολέρας·porque en la mucha comida habrá dolencia, y la glotonería llegará hasta el cólico.
31δἰ ἀπληστίαν πολλοὶ ἐτελεύτησαν, ὁ δὲ προσέχων προσθήσει ζωήν.Por la glotonería muchos murieron; pero el que se guarda prolongará su vida.
Abrir Eclesiástico 37 en el lector interactivo, con el análisis palabra por palabra y el diccionario